Kurs Nauki gry w szachy

1. Szachownica

To jest szachownica czyli kwadrat podzielony na 64 kwadraty zwane polami. Pola są na przemian jasne i ciemne.

szacho-pusta
 
 
sz1

Kolorystyka jest dowolna, zwykle są białe i czarne lub beżowe i brązowe. Pola ciemne umownie nazywamy czarnymi a pola jasne białymi.

 

sz2

W celu nauki gry w szachy oraz możliwości zapisywania partii szachowych, każde pole na szachownicy otrzymało swoje oznaczenie. Pionowe rzędy pól oznaczono literami z alfabetu od "A" do "H".

 

Rzędy pól poziomych ponumerowano liczbami 1 do 8.

Pionowe i poziome linie na obu diagramach nazywamy liniami.

 

Ćwiczenie 1:

Jeśli chcemy się nauczyć szachownicy, aby nie mieć problemów z odtwarzaniem  jak i  z zapisywaniem partii proponujemy ćwiczenie polegające na wskazaniu pól: e4,e6,a1,a8,b3,g4,g5,h7. Po prawidłowym wyznaczeniu pól spróbujmy nie patrząc na szachownicę powiedzieć jakie pola otaczają wskazane wcześniej pola oraz jakiego koloru. Z pewnością ćwiczenie wymaga treningu a więc do dzieła!
 

2. Figury szachowe - w przygotowaniu

 

 

3. Ustawienie figur

Bierki ustawia się na środku poszczególnych pól.

Białe figury ustawia się zawsze na polach pierwszej i drugiej linii, czarne po przeciwnej stronie na liniach siódmej oraz ósmej.

all

Prawidłowe ustawienie figur

 

4.Król

Najważniejszą figurą w szachach jest król. Dlaczego właśnie on?

Celem gry w zachy jest pojmanie, złapanie króla przeciwnika. Co to znaczy złapać króla dowiemy się w kolejnych działach gdy poznamy zasady poruszania się pozostałych figur. Kto pierwszy pojmie króla w partii szachów ten wygra partię i odniesie zwycięstwo. Ze względu na tą ważną rolę, którą spełnia któl w grze należy własnego monarchę bronić i zabezpieczać przed akatkiem przeciwnika. Natomiast króla przeciwnika należy atakować tak aby go pojmać i zmusić do poddania się.

Króla jako jedynej figury nie można zbić!

k

Król porusza się o jedno pole we wszystkich kierunkach: do przodu, do tyłu, w lewo, w prawo, prosto i na skos. Król białych stojący na e3 (diagram) może pójść na pola: e2, f2, f3, f4, e4, d4, d3, d2. Analogiczna sytuacja jest z czarnym królem stojącym na polu e6 (diagram) i może on pójśc na pola: e7, f7, f6, f5, e5, d5, d6, d7.

k2

Na przedstawionym diagramie powyżej króle stoją na przeciwko siebie i nie mogą podejść już do siebie bliżej. Króle musi oddzielać od siebie co najmniej jedno pole. W takim przypadku biały król znajdujący się na e4 może pójść na pola: f4, f3, e3, d3, d4. Czarny król znajdujący się na polu e6 może pójść na pola: f6, f7 , e7 , d7 , d6.

 

5.Wieża

Kolejną figurą którą poznamy jest wieża.

w

Wieża porusza się na liniach prostych we wszystkich kierunkach: w lewo, w prawo, do tyłu jak i do przodu. Na diagramie powyżej wieża może przemieścić się na następujące pola: e1,e2, f3, f4, f5, d3, c3, b3, a3, e4, e5, e6, e7, e8. W kolejnym przykładzie ustawimy wieże tak ,aby na jej drodze znajdowały się inne figury tego samego koloru.

w2

Wieża nie może przeskakiwać żadnych bierek. Zarówno swoich jak i przeciwnika. Pola po których może się poruszać wieża, w pozycji przedstawionej powyżej to: e3, e2, f3, e4, e5, e6, c3. Wieża może poruszać się tylko po polach wolnych, nie zajętych przez inne bierki tego samego koloru.

w7

W partii szachowej zabicie figury przeciwnika może nastąpić wówczas, gdy figura ta stanie na drodze, po której porusza się twoja figura. Przeciwnik również może zbić naszą figurę jeśli znajdzie się ona na drodze poruszani się jego figury.

Na diagramie powyżej biała wieża a5 ma na swojej drodze wieżę na h5. Wykonując posunięcie białą wieżą, możemy zabić czarną wieżę. Wykonujemy je w następujący sposób: zdejmujemy z szachownicy czarną wieżę, a na jej miejscu stawiamy białą wieżę.

w3

Biała wieża stoi na polu d1, a czarna wieża na polu d8. Obie wieże są bronione przez króle. Są  one na sąsiednim polu obok króla zarówno u białych jak i czarnych. Wykonując posunięcie białą wieżą możemy zbić czarną wieżę stojącą na polu d8 stawiając ją na tym polu na którym stoi czarna wieża. Wykonując następnie ruch, czarnymi można postawić króla na miejscu na którym została zbita czarna wieża tzn na polu d8.

 

6.Goniec

Goniec porusza się po przekątnych szachownicy. Pola na których może być postawiony, gdy wykonujemy nim posunięcie oznaczono na diagramami strzałkami. Goniec porusza się po przekątnych we wszystkich kierunkach o jedno,dwa , trzy, cztery lub więcej pól.

 

g

 

 

Gońcem ustawionym na polu d4 można wykonać jedno z następujących posunięć: Gc3, Gb2,Ga1,Gc5,Gb6,Ga7, Ge3, Gf2, Gg1, Ge5, Gf6, Gg7,Gh8.

g2

Każdy z graczy rozgrywających partię ma dwa gońce. Jeden goniec stoi w pozycji wyjściowej na białym polu i poruszał się będzie tylko i wyłącznie po białych polach, drugi z gońców stoi  na czarnym polu i poruszał się będzie tylko po czarnych przekątnych.

Gońca stojącego na białym polu i poruszającego się tylko po białych polach nazywamy gońcem białopolowym.

Gońca poruszającego się tylko po czarnych przekątnych nazywamy gońcem czarnopolowym.

 

7. Hetman

Hetman porusza się we wszystkich kierunkach po liniach poziomych i pionowych oraz po przekątnych. Hetman wykonuje takie posunięcia jak wieża oraz goniec. Pola na których można postawić hetmana są oznaczone na diagramami poniżej.

h2

Jak można zauważyć hetman jest figurą która ma najwięcej możliwości ruchu. Powoduje to również że stanowi największe zagrożenie.

h

Ustaw na szachownicy czarnego hetmana na polu h5 i wykonaj nim kolejno wszystkie możliwe posunięcia jednocześnie je zapisując na kartce. Możliwe posunięcia zostały zaznaczone strzałkami.

Ćwiczenie to można powtarzać stawiając hetmana na losowym polu.

 

8.Skoczek

Skoczek porusza się według litery L. Na przykład jedno pole do przodu (tyłu) dwa w bok lub dwa pola do przodu (tyłu) jedno pole w bok. Poniżej na diagramie widać dokładnie sposób poruszania się skoczka.

s5

s4

Skoczek stojący na centralnym polu ma najwięcej możliwości poruszania się po szachownicy.

s

Skoczkiem stojącym na skraju szachownicy można wykonać mniej posunięć niż skoczkiem znajdującym się na środku szachownicy. Skoczek stojący na e1 ma cztery możliwości posunięć.

s3

Skoczek znajdujący się w rogu szachownicy ma najmniej możliwości ruchu, należy więc unikać umieszczania konika w tak niedogodnej pozycji.

 

9.Piony

Piony poruszają się po liniach prostych tylko do przodu. Piony nie mogą się cofać!
p8
Piony poruszają się tylko do przodu, a więc pion na f2 będzie przemieszczał się po linii f z pola f2 w kierunku ósmej linii. Białym pionem stojącym na drugiej linii można wykonać tylko jedno posunięcie, przesuwając piona o jedno (tzn. stawiamy go na polu f3) lub dwa pola do przodu (tzn. stawiamy go na polu f4). Musimy pamiętać że aby ruszyć pionem o dwa pola musi on stać na pozycji wyjściowej w innym przypadku możemy nim ruszyć tylko o jedno pole.
p7